Łączenie Kar w Postępowaniu Karnym - Wyrok SN V KK 342/25
📌 Kluczowe pytanie:
Jakie są konsekwencje niezastosowania się przez sądy I i II instancji do wymogów łączenia kar?
Wprowadzenie
W dniu 13 listopada 2025 roku Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie V KK 342/25, który dotyczy niezastosowania się przez sądy I i II instancji do wymogów łączenia kar. Orzeczenie to ma fundamentalne znaczenie dla praktyki orzekania kar łącznych i wskazuje na najczęstsze błędy popełniane przez sądy.
Łączenie kar to instytucja prawa karnego, która pozwala na połączenie kilku kar orzeczonych za różne przestępstwa w jedną karę łączną. Celem tej instytucji jest zapewnienie sprawiedliwego i proporcjonalnego wymiaru kary, który uwzględnia całokształt działalności przestępczej sprawcy.
Czym jest łączenie kar?
Łączenie kar to procedura przewidziana w art. 85-91 Kodeksu karnego, która polega na połączeniu kilku kar orzeczonych za różne przestępstwa w jedną karę łączną. Instytucja ta ma zastosowanie w dwóch podstawowych sytuacjach:
Przypadki łączenia kar:
- 1. Wyrok łączny - gdy sprawca popełnił kilka przestępstw przed wydaniem pierwszego wyroku
- 2. Kara łączna - gdy sprawca popełnił kolejne przestępstwo w czasie odbywania kary
Stanowisko Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy w wyroku z 13 listopada 2025 roku (sygn. V KK 342/25) uchylił wyrok sądu okręgowego z powodu niezastosowania się do wymogów łączenia kar. Sąd wskazał, że sądy I i II instancji popełniły fundamentalne błędy w procedurze orzekania kary łącznej, co doprowadziło do rażącej niesprawiedliwości wyroku.
"Niezastosowanie się przez sądy I i II instancji do wymogów łączenia kar stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które może prowadzić do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy."
Najczęstsze błędy sądów
Sąd Najwyższy wskazał na najczęstsze błędy popełniane przez sądy przy orzekaniu kar łącznych:
⚠️ Częste błędy:
- • Brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy przy ustalaniu kary łącznej
- • Mechaniczne zastosowanie zasady absorpcji bez uzasadnienia
- • Pominięcie analizy stopnia społecznej szkodliwości czynów
- • Nieuwzględnienie celów kary przy ustalaniu kary łącznej
- • Brak szczegółowego uzasadnienia wysokości kary łącznej
Zasady łączenia kar
Kodeks karny przewiduje trzy podstawowe zasady łączenia kar:
1. Zasada absorpcji
Kara łączna równa się najsurowszej z kar podlegających łączeniu. Stosuje się ją, gdy przestępstwa są podobnego rodzaju i popełnione w zbliżonym czasie.
2. Zasada asperacji
Kara łączna jest wyższa od najsurowszej z kar podlegających łączeniu, ale niższa od ich sumy. To najczęściej stosowana zasada.
3. Zasada kumulacji
Kara łączna równa się sumie kar podlegających łączeniu. Stosuje się ją wyjątkowo, gdy przestępstwa są bardzo różnorodne i popełnione w długim okresie.
Praktyczne wskazówki dla obrońców
Jeśli uważasz, że sąd nieprawidłowo orzekł karę łączną, powinieneś:
💡 Praktyczne wskazówki:
- ✓ Przeanalizuj uzasadnienie wyroku pod kątem zasad łączenia kar
- ✓ Sprawdź, czy sąd rozważył wszystkie okoliczności sprawy
- ✓ Zbadaj, czy zastosowana zasada łączenia jest odpowiednia
- ✓ Złóż apelację lub kasację wskazując na błędy w orzekaniu kary łącznej
- ✓ Skonsultuj się z doświadczonym adwokatem
Podsumowanie
Wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 roku (V KK 342/25) jednoznacznie wskazuje, że niezastosowanie się do wymogów łączenia kar stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Sądy muszą szczegółowo uzasadniać wybór zasady łączenia kar i uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy.
Dla oskarżonych i ich obrońców orzeczenie to stanowi ważną wskazówkę - jeśli sąd nieprawidłowo orzekł karę łączną, istnieje duża szansa na uchylenie wyroku w postępowaniu odwoławczym lub kasacyjnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Jeśli uważasz, że sąd nieprawidłowo orzekł karę łączną w Twojej sprawie, skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci przeanalizować wyrok i złożyć odpowiednie środki odwoławcze.
Źródła i bibliografia
- [1] Wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 r., sygn. V KK 342/25 -Inforlex
- [2] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553)
- [3] Komentarz do Kodeksu karnego, red. R.A. Stefański, Legalis 2024